*

รายงานการสำรวจจิตรกรรมฝาผนังจังหวัดเพชรบุรี
วัดเกาะแก้วสุทธาราม
จิตรกรรมฝาผนังที่พระอุโบสถ วัดมหาสมณาราม จังหวัดเพชรบุรี
รายงานการอนุรักษ์จิตรกรรมฝาผนังวัดมหาสมณารามวรวิหาร
การศึกษาจิตรกรรมฝาผนังสมัยอยุธยา สกุลช่างเพชรบุรี วัดใหญ่สุวรรณาราม
วัดใหญ่สุวรรณาราม
*
กรมศิลปากร. กองโบราณ. งานอนุรักษ์จิตรกรรมฝาผนัง. รายงานการสำรวจจิตรกรรมฝาผนัง
********จังหวัดเพชรบุรี. กรุงเทพฯ : กรม., [2526?] (ND2835.ฮ9พ7ศ65)*****
**
********จากการดำเนินการสำรวจจิตรกรรมฝาผนังในจังหวัดเพชรบุรี พบจิตรกรรมรวม
12 วัด ส่วนใหญ่เป็นจิตรกรรมสมัยรัตนโกสินทร์ มีเพียง 2 วัด ที่เป็นจิตรกรรมสมัยอยุธยา
คือ วัดใหญ่สุวรรณาราม และวัดเกาะแก้วสุทธาราม เรื่องราวที่เขียนเป็นภาพพุทธประวัติ
ทศชาติ ชาดก เทพชุมนุม ลวดลายต่างๆ วรรณคดี และสภาพชีวิตความเป็นอยู่ ประเพณี
วัฒนธรรม ลักษณะเป็นจิตรกรรมสีฝุ่นผสมกาว สภาพจิตรกรรมมีทั้งที่ยังอยู่ในสภาพดีและ
ลบเลือน
*
วัดเกาะแก้วสุทธาราม. กรุงเทพฯ : เมืองโบราณ. 2529. (ND2835.ฮ9พ7ม86)
*
********จิตรกรรมฝาผนังในพระอุโบสถวัดเกาะแก้วสุทธาราม จ.เพชรบุรี เป็นฝีมือช่าง
สมัยอยุธยา เขียนภาพพุทธประวัติเรื่องอัฏฐมหาสถานและสัตตมหาสถาน การวางภาพจะวาง
โดยยาวตลอดผนัง ใช้พื้นสีอ่อน ลักษณะเด่นของจิตรกรรมคือจะใช้เจดีย์เหลี่ยมย่อมุมเป็นตัวคั่นเรื่อง
ระหว่างองค์เจดีย์ ตอนล่างมีภาพพุทธประวัติอยู่ภายใต้ฉัตรสูง พื้นที่ว่างระหว่างยอดเจดีย์และ
ยอดฉัตรมีภาพวิทยาธรขนาดใหญ่แทรกอยู่อย่างเหมาะเจาะ นับเป็นการวางองค์ประกอบภาพที่
แตกต่างจากที่อื่น
.
พนิดา ปั้นเทียน. จิตรกรรมฝาผนังที่พระอุโบสถ วัดมหาสมณาราม จังหวัดเพชรบุรี. กรุงเทพฯ :
********ภาควิชาโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร, 2526. (ND2835.ฮ9พ36 2526)
**
********จิตรกรรมฝาผนังในพระอุโบสถ วัดมหาสมณาราม มีอายุระหว่างสมัยรัชกาลที่ 4 - 5
โดยมีขรัวอินโข่งเป็นผู้ร่างภาพ และผู้เขียนภาพอีก 4 คน คือ พระอาจารย์เป้า วัดทรงคะนอง ครูหวน
ตาลวันนา พ่อละมุดบ้านข้าว และหลวงพ่อฤทธิ์ วัดพลับพลาชัย จิตรกรรมเป็นภาพเกี่ยวกับสถานที่
สำคัญทางพุทธศาสนาทั้งในประเทศไทยและประเทศใกล้เคียง และภาพลักษณะชีวิตไทยตั้งแต่เกิด
ไปจนตาย สะท้อนให้เห็นถึงสภาพการทำมาหากิน การเดินทาง การศึกษา ขนบธรรมเนียม ประเพณี
การแต่งกาย และสถาปัตยกรรม
*
กรมศิลปากร. กองโบราณคดี. งานอนุรักษ์จิตรกรรมฝาผนัง. รายงานการอนุรักษ์จิตรกรรมฝาผนัง
********วัดมหาสมณารามวรวิหาร พ.ศ.2526. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, 2526.
********(ND 2835.ฮ9พ72ศ66)
*
********จิตรกรรมฝาผนังในพระอุโบสถวัดมหาสมณาราม เป็นจิตรกรรมในช่วงรัชกาลที่ 4-5
เขียนภาพวัดและพุทธสถานที่สำคัญในประเทศไทยและประเทศใกล้เคียง และภาพประเพณีเกี่ยว*
กับชีวิต ด้วยเทคนิคการเขียนและการวางภาพผลักระยะใกล้ไกล มีพื้นที่จิตรกรรม 325 ตารางเมตร
สภาพจิตรกรรมก่อนการอนุรักษ์ชำรุด จึงดำเนินการอนุรักษ์โดยการบันทึกหลักฐาน ตรวจสภาพ
จิตรกรรมก่อนและระหว่างการอนุรักษ์ ศึกษาและวิจัยคุณสมบัติ คุณค่า และเทคนิคของจิตรกรรม
และปฎิบัติงานอนุรักษ์ตามขั้นตอนคือ ผนึกชั้นสี ทำความสะอาด เสริมความมั่นคงในระดับปูนฉาบ
ปูนรองพื้น และชั้นสี
*
มาณพ อิศราเดช. การศึกษาจิตรกรรมฝาผนังสมัยอยุธยา สกุลช่างเพชรบุรี ที่วัดใหญ่สุวรรณาราม.
********กรุงเทพฯ : สาขาวิชาโบราณคดีสมัยประวัติศาสตร์ คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร, *****
********2527. (ND2835.ฮ9พ7ม63 2527)
*
********จิตรกรรมฝาผนังสมัยอยุธยา พบที่จังหวัดในภาคกลาง อันได้แก่ จังหวัดราชบุรี เพชรบุรี
นนทบุรี และกรุงเทพมหานคร รวม 10 วัด การศึกษาเน้นจิตรกรรมฝาผนังที่วัดใหญ่สุวรรณาราม
จังหวัดเพชรบุรี ซึ่งเป็นจิตรกรรมสกุลช่างเพชรบุรี เนื้อหาจิตรกรรมมี 3 เรื่อง คือ ภาพเทพชุมนุม
มารผจญ และอารักษ์ รูปแบบและองค์ประกอบศิลปะมีลักษณะเฉพาะหลายประการ การวิจัยได้
เสนอแนวความคิดใหม่ในการนำเอาคติมาเป็นประเด็นสำคัญกำหนดอายุจิตรกรรม โดยอาศัยหลัก
ฐานทางประวัติศาสตร์และโบราณ ผนวกกับรูปแบบศิลปะ กำหนดอายุจิตรกรรมอยู่ระหว่าง พ.ศ.
2181 – 2199
ภาพเทพชุมนุม	ภาพเทพชุมนุม
*
เมืองโบราณ. วัดใหญ่สุวรรณาราม. กรุงเทพฯ : เมืองโบราณ, 2527. (ND2835.ฮ9พ72ม83)
*
********จิตรกรรมฝาผนังที่พระอุโบสถและศาลาการเปรียญวัดใหญ่สุวรรณาราม มีอายุเก่าแก่
่ที่สุดในจังหวัดเพชรบุรี เป็นศิลปะอยุธยาราวแผ่นดินพระเจ้าปราสาททองลงมา และสันนิษฐานว่า
น่าจะเป็นสกุลช่างเพชรบุรี ผนังทั้ง 4 ด้านภายในพระอุโบสถไม่มีการเจาะหน้าต่างและเต็มไปด้วย
ภาพจิตรกรรมทั้งสิ้น เนื้อหาจิตรกรรมเป็นภาพพุทธประวัติ เทพชุมนุม ภาพลวดลายต่าง ๆ และ
ภาพทวารบาล โครงสร้างสีส่วนใหญ่เป็นสีแดง ส่วนภาพจิตรกรรมที่ศาลาการเปรียญเป็นภาพ
ซุ้มเรือนแก้ว ลายลงรักปิดทอง ลายเฟื่อง และลายที่เสาเป็นแบบแผนศิลปะการผูกลายสมัยอยุธยา
.
.